Cách bón phân cho khóm (dứa)

Thứ 2, , 17/4/2017, 10:00

Đại bộ phận người dân sinh sống ở phía Nam dùng từ khóm để chỉ tên gọi của cây dứa. Ở đồng bằng sông Cửu Long, khóm được trồng trên liếp ở những vùng đất phèn của Đồng Tháp Mười, Tứ giác Long Xuyên-Hà Tiên và bán đảo Cà Mau.

Liên liếp nhằm mục đích để có tầng canh tác dầy, tránh ngập nước và rửa phèn. Ở đất phèn có tầng sinh phèn nằm gần lớp đất mặt, nên lên liếp bằng cách đưa lớp đất mặt vào giữa líp để trồng khóm, lớp đất sâu chứa vật liệu sinh phèn được dùng ốp 2 bên liếp, sau nhiều năm phèn đã được rửa thì tiếp tục trồng thêm hai bên liếp. Kỹ thuật này giúp cây con tránh ngộ độc phèn sau khi trồng.

1. Đặc điểm sinh nông có liên quan đến bón phân

Đại bộ phận người dân sinh sống ở phía Nam dùng từ khóm để chỉ tên gọi của cây dứa. Ở đồng bằng sông Cửu Long, khóm được trồng trên liếp ở những vùng đất phèn của Đồng Tháp Mười, Tứ giác Long Xuyên-Hà Tiên và bán đảo Cà Mau. Lên liếp nhằm mục đích để có tầng canh tác dầy, tránh ngập nước và rữa phèn. Ở đất phèn có tầng sinh phèn nằm gần lớp đất mặt, nên lên liếp bằng cách đưa lớp đất mặt vào giữa líp để trồng khóm, lớp đất sâu chứa vật liệu sinh phèn được dùng ốp 2 bên liếp, sau nhiều năm phèn đã được rửa thì tiếp tục trồng thêm hai bên liếp. Kỹ thuật này giúp cây con tránh ngộ độc phèn sau khi trồng. Do đó, khi bón phân cho khóm phải chú ý đến độc chất sắt, nhôm có thể can thiệp vào hiệu quả của phân bón.

 cach bon phan cho khom (dua) hinh anh 1

 Khóm được trồng 1 vụ cho trái có độ đồng đều cao. I.T

Hiện nay nhiều nơi trên thế giới khóm được trồng 1 vụ, nghĩa là sau mỗi vụ thu hoạch thì làm đất trồng lại để trái lớn và đồng đều nhau (hình 1). Nhưng ở đồng bằng Sông Cửu Long khóm được trồng lưu gốc, có khi đến hàng chục năm. Cây khóm để ra hoa tự nhiên thì có 2 vụ trong năm: Vụ chính từ tháng 6-7 dương lịch, vụ phụ từ tháng 12-1 dương lịch. Hiện nay, với kỹ thuật xử lý ra hoa khóm đã được rải vụ, hạn chế thu hoạch tập trung gây ứ đọng sản phẩm ảnh hưởng đến giá cả tiêu thụ. Do đó, trong bón phân cho khóm cần phải chú ý đến thời điểm xử lý ra hoa mà bón.

Rễ khóm có 3 loại: Rễ sơ cấp, rễ phụ và rễ nhánh. Trong đó, rễ phụ quan trọng nhất, mọc ở nách lá. Các rễ phụ mọc ở nách lá nằm trên mặt đất thường ít phân nhánh và dẹp (do các đáy lá ép lại) và chỉ mọc vòng quanh thân, các rễ này cũng có khả năng hút nước và dưỡng chất. Nhờ vào sự sắp xếp của lá nên tất cả các nách lá trên thân có thể chứa được khoảng 80-100 ml nước. Còn rễ phụ mọc ra từ phần thân dưới mặt đất thì tròn hơn và có phân nhánh, nhưng mọc cạn (0-15cm) và có thể mọc dài 1-2m cách gốc khi điều kiện môi trường thuận lợi để hút dinh dưỡng. Như vậy, rễ khóm mọc đầy trên tầng đất mặt của liếp rất thuận lợi cho việc bón phân bằng cách rãi đều trên liếp.

2.  Nhu cầu dinh dưỡng của khóm

Đối với khóm canh tác trên đất tốt giàu dinh dưỡng, một vài vụ đầu không cần bón thêm dinh dưỡng, cây vẫn đủ khả năng phát triển và cho trái tốt. Nhưng sau một vài vụ,  cây đã lấy mất nhiều dưỡng chất, nên việc bón phân cho khóm là cần thiết, chủ yếu là đạm và kali. Theo nghiên cứu của một số nhà khoa học, cây khóm cần nhiều dinh dưỡng từ khi cây bắt đầu tăng trưởng cho đến khi thu hoạch trái, kali là chất dinh dưỡng cần thiết nhất của cây khóm. Việc canh tác cây khóm không giống như những cây ăn trái dài ngày khác, vì sau vài năm canh tác phải phá bỏ vườn cây cũ để trồng lại vườn cây mới, việc cải tạo vườn cần được quan tâm. Khóm có năng suất 55 tấn trái/ha đã huy động chất dinh dưỡng như sau: 205 kg N, 58kg P2O5, 393 kg K2O, 121kg CaO và 42kg MgO. Như vậy, cây đã huy động nhiều kali, đạm và canxi.

Chất Đạm: Khi thiếu đạm cây sinh trưởng chậm lại, lùn và lá có màu vàng lợt, lá có dạng máng xối. Cây ít mọc chồi thân và chồi cuống, trái nhỏ, giảm phẩm chất. Hiện nay, không bón riêng lẻ đạm mà thường kết hợp đạm với kali, vì đây là 2 nguyên tố chính cho cây khóm. Trong 4 tháng đầu cây khóm chỉ hấp thu đạm bằng 1/2 của 4 tháng sau và bằng 1/4 của toàn chu kỳ sinh trưởng.

Chất lân: Triệu chứng thiếu lân bắt đầu xuất hiện ở lá già rồi từ từ đến lá non (vì lân trong cây di chuyển từ lá già lên lá non). Triệu chứng thiếu lân tương tự như triệu chứng thiếu nước. Đầu tiên, phần giữa lá có màu hồng đỏ rồi đỏ nâu, sau đó vàng nhạt và khô từ chóp lá trở xuống. Trái nhỏ (0,5-0,7kg/trái thay vì 1,2-2,0kg/trái). Vào đầu mùa nắng gắt, ở đất thiếu lân cây cho trái có màu vàng, đặc biệt là vàng ở chóp trái và có thể khô hẳn trên ngọn. Ở giai đoạn 3 tháng sau khi trồng, nếu được cung cấp chất P thì số lá tăng nhiều hơn.

Chất kali: Cây khóm có khả năng hấp thu nhiều kali ở giai đoạn tăng trưởng, chính hàm lượng đạm hấp thu sẽ quy định nhu cầu kali. Kali là chất dinh dưỡng quan trọng nhất trong đời sống cây khóm, thành công hay thất bại của nhà vườn là ở chỗ biết sử dụng đúng lúc và đúng thời điểm. Tuy nhiên, điều này còn tùy thuộc vào sự đối kháng của canxi và manhê. Kali quyết định chất lượng, năng suất cũng như hình dạng trái. Thiếu kali cây yếu ớt ngay khi còn nhỏ, lá ngắn, hẹp, ngả nghiêng; ở phiến lá xuất hiện những đốm màu vàng, các đốm này hợp lại thành những mảng lớn hoặc những băng dài, sờ thấy lồi lõm; trái nhỏ, chua, không thơm. Việc bón cân đối giữa đạm và kali rất quan trọng, quyết định sự sinh trưởng và năng suất của khóm. Thường chất đạm chi phối nhu cầu kali ở cây khóm. Nếu cung cấp nhiều đạm thì cây sẽ hấp thu nhiều kali hơn nhờ phát triển thân, lá, rễ. Tuy nhiên, tỉ lệ hấp thu đạm và kali thường bằng 1.

Chất manhê: Vai trò của manhê là vận chuyển chất hữu cơ trong cây. Triệu chứng thiếu manhê thường xuất hiện từ tháng thứ 6 sau khi trồng. Trên lá có những vết rất nhạt màu, dày đặc theo rìa lá. Khi cây phân hóa hoa, các vết nầy nối lại với nhau và làm cho mặt ngoài của lá có màu lam, lá bắt đầu héo nhanh. Có tác động hỗ tương giữa manhê và kali, nếu đất thiếu manhê thì nhiệm vụ của manhê sẽ được kali thay thế một phần, nếu lá thiếu kali thì manhê có thể thay thế nhiệm vụ của kali ở lá.

Chất canxi: Canxi có ảnh hưởng mạnh mẽ đến trọng lượng trái, là dưỡng chất làm gia tăng năng suất khóm. Triệu chứng thiếu canxi thường khó phát hiện, tuy nhiên những đường vằn, những đám nhạt màu ở giữa phiến lá, những chỗ rộp ở mặt dưới lá và lá bị khô ngọn là những biểu hiện của triệu chứng thiếu canxi. Ngoài ra, thiếu canxi còn biểu hiện qua những đường nứt nẻ trên lá và bộ rễ bị suy yếu (thể hiện qua khả năng bám đất yếu khi bị nhổ lên) và chồi thường phát triển không bình thường ở mùa gốc.

3. Cách bón phân cho khóm

- Bón nhiều lần để thường xuyên thỏa mãn nhu cầu của cây: Vụ tơ bón 4 lần/vụ còn vụ gốc bón 3 lần/vụ.

- Bón cân đối các chất dinh dưỡng để trái có phẩm chất tốt và đạt năng suất cao: Bón đồng bộ đạm, lân, kali và canxi

- Bón đủ lượng dưỡng chất, nhất là trên đất nghèo dinh dưỡng: Ở đồng bằng sông Cửu Long bón 8 g N + 6 g P2O5 + 12 g K2O + 3 g CaO/cây/vụ.

- Áp dụng kỹ thuật bón thích hợp: Sau khi bón phân nên tưới nước vừa đủ để làm tan phân. Không tưới nước dư thừa làm trôi phân.

 cach bon phan cho khom (dua) hinh anh 2

Nên bón phân cho khóm vụ tơ và vụ gốc theo bảng 1. 

GS-TS NGUYỄN (Theo Dân Việt)


  Gửi phản hồi cho chúng tôi

Tin Cùng Chuyên Mục



  • Phân bón DAP Humic
  • Phân bón DAP Humic
  • Phân bón DAP Humic
  • Phân bón DAP Humic

Thành tựu vinacam


Vinacam Năm Trong TOP 500 Doanh Nghiệp Lớn Nhất Việt Nam 2015

Hành khúc vinacam



Quảng cáo Kali



Đọc nhiều



Sản phẩm chính



Video Công Ty



Đối tác chiến lược