Doanh nghiệp kiến nghị quản lý phân bón bằng hậu kiểm

Công ty Cổ phần Tập đoàn Vinacam (Vinacam) vừa gửi văn bản kiến nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường một số vấn đề về quản lý phân bón.

Kiến nghị quản lý phân bón bằng hình thức hậu kiểm

Trước hết, Vinacam kiến nghị bãi bỏ cơ chế cấp phép lưu hành phân bón để quản lý bằng hình thức hậu kiểm.

Theo văn bản của Vinacam, Nghị định số 108/2017/NĐ-CP ngày 20/09/2017 của Chính phủ về quản lý phân bón (thay thế cho Nghị định 202/2013/NĐ-CP trước đó) bãi bỏ việc quản lý theo hình thức "Bổ sung danh mục" để chuyển sang cấp Quyết định công nhận lưu hành cho từng sản phẩm cụ thể của từng tổ chức, cá nhân đứng tên.

Quy định này được nâng lên thành luật và áp dụng một cách chặt chẽ, chính thức tại Luật Trồng trọt số 31/2018/QH14 (được Quốc hội thông qua ngày 19/11/2018 và chính thức có hiệu lực từ ngày 01/01/2020). Để hướng dẫn chi tiết thi hành Luật này, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 84/2019/NĐ-CP ngày 14/11/2019 về quản lý phân bón.

Vinacam lý giải, mục đích ban đầu của cơ chế cấp phép lưu hành phân bón là đưa hoạt động kinh doanh phân bón vào quy củ, dễ quản lý. Tuy nhiên, ở giai đoạn trước khi Nghị định 108/2017/NĐ-CP ra đời, tổng số lượng danh mục sản phẩm phân bón thực tế được lưu hành rộng rãi trên thị trường chỉ dao động quanh mức khoảng hơn 6.000 đến gần 7.000 sản phẩm; nhưng tính đến 2026 có khoảng 29.000 tên sản phẩm phân bón được cấp phép lưu hành trên toàn quốc.

Từ thực tế đó, Vinacam cho rằng "không thể có giải pháp kiểm soát hữu hiệu đối với số lượng công thức quá lớn này".

Vì vậy, Vinacam đề nghị chuyển quản lý phân bón từ cấp phép lưu hành sang hậu kiểm. Theo đó, doanh nghiệp tự công bố chất lượng sản phẩm phân bón và chịu trách nhiệm trước pháp luật. Song song với đó, cần nâng mức chế tài để đảm bảo tính răn đe nếu phát hiện vi phạm.

Đồng thời, Vinacam đề nghị bãi bỏ thủ tục cấp giấy phép đóng gói. Vinacam cho biết, theo quy định của pháp luật hiện hành, đóng gói phân bón được xem là một hình thức của sản xuất phân bón. Do đó tổ chức, cá nhân bắt buộc phải đáp ứng các điều kiện dành cho cơ sở sản xuất phân bón để chỉ hoạt động đóng gói phân bón.

Trong khi đó, trên thực tế, khi doanh nghiệp thực hiện dịch vụ đóng gói nói chung, đã phải xin giấy phép để thực hiện dịch vụ này, phải tuân thủ các quy định liên quan đến môi trường và an toàn. Vì vậy, khi đóng gói phân bón lại phải xin thêm “giấy phép con” là rất bất hợp lý.

Hiện tại, việc kiểm tra giám sát môi trường đang là trách nhiệm của lực lượng cảnh sát môi trường và cơ quan quản lý môi trường tại địa phương. Lực lượng này có chức năng kiểm tra trực tiếp, nếu phát hiện quy trình đóng gói không đảm bảo tiêu chuẩn môi trường hoặc có sai phạm, thì sẽ xử phạt nghiêm.

Như vậy, việc đòi hỏi phải có “giấy phép con” cho đóng gói phân bón như hiện nay là đặt ra rào cản làm hạn chế hoạt động sản xuất kinh doanh đã được doanh nghiệp đăng ký trong giấy phép kinh doanh.

Kiến nghị về quy định hàm lượng Cadimi trong phân bón

Cũng trong văn bản nói trên, Vinacam kiến nghị điều chỉnh giới hạn hàm lượng tối đa với Cadimi trong phân bón. Theo đó, hiện nay, giới hạn hàm lượng Cadimi chỉ mới được áp dụng trong phân DAP (12 ppm) và phân hữu cơ (5 ppm), trong khi phân NPK và các loại phân lân khác lại không thuộc phạm vi điều chỉnh.

Trên thực tế, phân hữu cơ được nông dân sử dụng với khối lượng rất lớn (gấp 2-3 lần, thậm chí 4-5 lần phân vô cơ). Nếu phân hữu cơ sử dụng nguồn nguyên liệu từ chất thải công nghiệp, bùn thải đô thị, hoặc một số loại phân gà, sẽ có hàm lượng Cadimi rất cao.

Vì vậy, Vinacam đề nghị, ngoài việc cải tạo, áp dụng các biện pháp khoa học để tẩy trừ Cadimi trong đất thì một biện pháp hữu hiệu, cấp thiết, cần áp dụng là giảm phân bón có chứa Cadimi cao khi chăm sóc cây trồng.

Đồng thời, Vinacam kiến nghị điều chỉnh và bổ sung các quy định về hàm lượng Cadimi như sau:

• Đối với phân DAP: Điều chỉnh giảm hàm lượng giới hạn Cadimi tối đa hiện tại xuống dưới mức 12 ppm (đề xuất mức 5-6 ppm)
• Đối với phân hữu cơ: Điều chỉnh giảm hàm lượng xuống dưới 5ppm (đề xuất mức 1-2 ppm)
• Bổ sung quy định bắt buộc kiểm soát hàm lượng Cadimi đối với phân Lân và phân NPK theo mức giới hạn của phân hữu cơ (đề xuất mức 2-3 ppm)

SƠN TRANG (Theo Báo NN & MT)